โฉนดฉบับแรกของไทย

โฉนดที่ดินฉบับแรกของไทยเป็นของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อข้าหลวงออกทำโฉนดแผนที่เมืองกรุงเก่าได้ระยะหนึ่ง พระองค์เสด็จพระราชดำเนินประทับแรม ณ พระราชวังบางปะอิน เจ้าพระยาเทเวศรวงศ์วิวัฒน์และพระยาประชาชีพภิบาล (ผึ่ง ชูโต) ได้นำโฉนดที่ดินขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายรวม ๕ ฉบับ และกำนันหรุ่มบ้านวัดยม ๑ ฉบับ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานโฉนดให้แก่เจ้าของที่ดินโดยพระหัตถ์เป็นปฐมฤกษ์ในฉบับแรก และข้าหลวงเกษตรถวายโฉนดสำหรับที่ดินของพระองค์ในขณะเดียวกัน ณ วันที่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๔๔ ณ พระที่นั่งวโรภาสพิมาน พระราชวังบางปะอิน โดยโฉนดที่ดินที่ข้าหลวงถวายแก่พระองค์นั้นถือเป็นโฉนดฉบับแรกโดยสมบูรณ์ เพราะเป็นโฉนดที่ดินหมายเลข ๑ ที่ออกโดยกระทรวงเกษตราธิการ 

1-453-13

โฉนดที่ดินหมายเลข ๑ ของประเทศไทย (เลขที่ ๑ หน้าที่ ๑ เลขที่ดิน ๑๑๗ ระวาง ๑๗ ต ๓ อ) ออกเมื่อ ๑ ตุลาคม ร.ศ. ๑๒๐ (พ.ศ. ๒๔๔๔) ในสมัยรัชกาลที่ ๕ เนื้อที่ ๙๑-๑-๕๒ ไร่ ตั้งอยู่ที่บ้านวัดยม ตำบลบ้านแป้ง อำเภอพระราชวัง (บางปะอิน) แขวงเมืองกรุงเก่า (จังหวัดพระนครศรีอยุธยา) ส.ป.ก. ได้รับโอนมาจากกระทรวงการคลังเพื่อการปฏิรูปที่ดิน เมื่อปี ๒๕๓๓  เป็นที่ดินแปลงหนึ่งในจำนวน ๔๔,๓๖๙-๐-๘๗ ไร่ ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานแก่ ส.ป.ก. เพื่อการปฏิรูปที่ดิน ปัจจุบันได้จัดให้เกษตรกรเช่าทำประโยชน์ รวม ๑๖ แปลง มีผู้เช่า ๑๐ ราย อัตราค่าเช่าไร่ละ ๓๒ บาทต่อปี อยู่ในความรับผิดชอของสำนักงานการปฏิรูปที่ดินจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ส่วนโฉนดที่ดินฉบับหลวง ขณะนี้เก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑ์กรมที่ดิน (ภาพจากสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม)

ร.ศ. ๑๒๗ (พ.ศ. ๒๔๕๑) มีการออกพระราชบัญญัติออกโฉนดที่ดิน ให้เปลี่ยนหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินทุกรูปแบบ เป็นโฉนดแผนที่ทั้งหมด เพื่อสะดวกต่อการพิพากษาคดีความที่ดินของกระทรวงยุติธรรม และจัดระเบียบกฎหมายที่ดินใหม่ และได้มีการพัฒนาเพิ่มเติมกฎหมายเกี่ยวกับที่ดินเป็นลำดับ จนมาเป็นโฉนดที่ดินในปัจจุบันนี้

สถานที่ออกโฉนดที่ดินฉบับแรกปัจจุบันตั้งอยู่ในตำบลบ้านวัดยม อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ชาวบ้านในพื้นที่กล่าวว่าสภาพเดิมของบริเวณนี้เป็นทุ่งนามาตั้งแต่อดีต คนที่ทำนาในพื้นที่นี้ส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิม ตำบลบ้านโพ ซึ่งอยู่บนเกาะพระตรงข้ามวัดยม ชาวมุสลิมกลุ่มนี้เดิมบรรพบุรุษเคยเป็นเจ้าของที่ดินผืนนี้มาก่อน สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทูลเกล้าฯ ถวายที่ดินแก่พระองค์ รวมแล้วปัจจุบันเป็นเนื้อที่ประมาณ ๙๑ ไร่เศษ เมื่อทูลเกล้าฯ ถวายไปแล้วชาวบ้านก็ยังคงเข้าไปทำนาเหมือนเดิม แต่ต้องเสียค่าเช่ารายปีไม่ต้องเสียภาษีที่ดิน คนที่เข้าไปทำกินในที่ดินผืนนี้จึงไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน

ในปี พ.ศ. ๒๕๒๐ เนื่องในวโรกาสที่สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร อภิเษกสมรสกับหม่อมหลวงโสมสวลี กิติยากร (พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ) และเป็นสมัยที่รัฐเริ่มจัดการปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตรกรรม พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช จึงทรงโปรดเกล้าฯ พระราชทานที่ดินทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ให้การปฏิรูปที่ดิน เพื่อมอบให้แก่ประชาชน โดยทรงมีพระราชประสงค์ให้จัดที่ดินให้เป็นธรรมตามเนื้อที่ที่กฎหมายปฏิรูปที่ดินกำหนด ให้เกษตรกรผู้เช่าที่ดินทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์อยู่เดิมได้ทำกินชั่วลูกชั่วหลาน แต่จะไม่มีกรรมสิทธิ์ที่ดิน ซื้อขายกันมิได้

ชาวบ้านที่เคยทำกินอยู่เดิมจึงได้รับพระราชทานสัญญาเช่าที่ดินจากสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๒ โดยเสียค่าเช่าที่ดินไร่ละ ๓๒ บาทต่อปี ที่ดินผืนนี้มีผู้เช่าประมาณ ๑๐ เจ้าด้วยกันโดยเป็นคนมุสลิมชาวตำบลบ้านโพเป็นส่วนใหญ่ ชาวบ้านบางส่วนทราบว่าที่ดินที่ตนทำกินอยู่นี้เป็นที่ที่มีโฉนดเป็นครั้งแรก พวกเขามีความภาคภูมิใจมาก อีกทั้งเป็นที่ดินพระราชทาน และจะมอบให้ลูกหลานของตนใช้ประโยชน์สืบไป

ขอขอบคุณ แหล่งข้อมูล :: สโมสรศิลปวัฒนธรรม “โฉนดที่ดินฉบับแรกของไทย เป็นของ พระพุทธเจ้าหลวง รัชกาลที่ ๕”

One thought on “โฉนดฉบับแรกของไทย

การแสดงความเห็นถูกปิด