แสตมป์ฤชากรและตราประจำวัน กับการชำระค่าธรรมเนียมศาล

ศาลเป็นสถาบันเก่าแก่ที่ก่อตั้งมานาน และมีารพัฒนาเปลี่ยนแปลงงานในด้านต่างๆ ต่อเนื่องมาเป้นลำดับ ซึ่งการพัฒนางานอย่างหนึ่งคือ “การเปลี่ยนแปลงวิธีการชำระค่าธรรมเนียมศาล” โดยการชำระค่าธรรเนียมศาลในคดีแพ่งต่างๆ แต่เดิมนั้นประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 149 วรรคสอง (เดิม) ซึ่งบังคับใช้มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2487 โดยพระราชบัญญัติแก้ไขพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2487 บัญญัติไว้ว่า “ค่าธรรมเนียมศาลนั้นให้ชำระหรือนำมาวางศาลโดยวิธีปิดแสตมป์ตามจำนวนที่ต้องปิดลงไว้ในคำคู่ความ คำร้อง ใบรับ หรือเอกสารอื่นๆ นั้นs-l1600 (29)Image 8_s-l1600 (34)จากบัญญัติข้างต้น ทำให้การชำระค่าธรรมเนียมศาลต้องใช้วิธีนำเอาแสตมป์ฤชากรมาปิดในคำคู่ความ คำร้อง ใบรับ หรือเอกสารอื่นๆ และผู้พิพากษาก็จะใช้ “ตราประจำวัน” ประทับลงบนแสตมป์ฤชากรนั้น แล้วเซ็นชื่อฆ่าแสตมป์ฤชากรดังกล่าวด้วย โดยเสียเวลานับแสตมป์ฤชากรว่าครบถ้วนตามจำนวนทุนทรัพย์หรือไม่ ต้องเสียเวลาประทับตราประจำวันและเซ็นชื่อฆ่าแสตมป์ฤชากรสำนวนละหลายๆ นาที

สำหรับงานด้านธุรการนั้นจะมีปัญหาเกี่ยวกับการชำระค่าธรรมเนียมศาลโดยวิธีปิดแสตมป์อย่างมาก อาทิเช่น การเก็บรักษาแสตมป์ การปิดแสตมป์ บางที่แสตมป์ก็ขาดหายไปหาไม่ได้ หรือบางครั้งทากาวปิดแสตมป์เลอะเทอะ ทำให้สำนวนดูไม่เรียบร้อย เป็นต้น

จากความไม่สะดวกดังกล่าวข้างต้น ต่อมาปี พ.ศ. 2527 จึงมีการแก้ไขปัญหาด้วยการตราพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2527 มาตรา 4 ออกใช้บังคับ โดยยกเลิกความในวรรคสองของมาตรา 149 และใช้ข้อความใหม่แทนว่า “ค่าธรรมเนียมศาลนั้นให้ชำระหรือวางศาลเป็นเงินสดหรือเช็คซึ่งธนาคารรับรองโดยเจ้าพนักงานศาลออกใบรับเงินให้” บทบัญญัติข้างต้นนี้เป็นกฎหมายใช้บังคับมาจนถึงปัจจุบัน และผลตามกฎหมายมาตรานี้ทำให้การชำระค่าธรรมเนียมศาลด้วยการปิดแสตมป์ฤชากร และการใช้ตราประจำวัน กับการเซ็นชื่อฆ่าแสตมป์ฤชากรหมดไปจากระบบงานศาลและมีใบเสร็จรับเงินเข้าสู่สำนวนแทน

ในปัจจุบันสำนวนที่มีการชำระค่าธรรมเนียมศาลด้วยการปิดแสตมป์ฤชากรเป็นสิ่งที่หาดูได้ยาก เนื่องจากในปี พ.ศ. 2539 ได้มีการปลดเผาสำนวนที่มีการชำระค่าธรรมเนียมศาลด้วยการปิดแสตมป์ฤชากรเป็นรุ่นสุดท้าย

แหล่งข้อมูล:: ห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์ศาลยุติธรรม (http://www.library.coj.go.th)

เรื่องที่เกี่ยวข้อง:

2 thoughts on “แสตมป์ฤชากรและตราประจำวัน กับการชำระค่าธรรมเนียมศาล

การแสดงความเห็นถูกปิด